Adak: Zekeriya Sofras
by
Adak: Zekeriya Sofras

Bu gelenek, Cumhuriyet sonras Ankara’snda görülmütür. 1930-40’l yllarda yaygnlam, günümüze kadar gelmitir. Adak adama, adan yerine getirme, yeni dileklerde bulunmak için yaplan bir yemekli toplantdr. Buradaki yemek, daha çok çerez, yemi ve yeilliklerden oluur. Eski stanbul ve Bursa’da da örnei görülmütür.

Oralarda gelenein ad, ‘Zekeriya Peygamber Sofras’ ya da ‘Peygamber Sofras’ adyla adlandrlr. Gelenein, yüzyln banda Hicaz’dan gelen ihtiyar bir kadnn eseri olduu söylenmektedir.Zekeriya Sofras gelenei, genellikle yalnzca kadnlar arasnda yaplr. Fakat genç örenci delikanllarn ya da ender olarak kadnl erkekli guruplarn katld sofralarn da kurulduu görülmütür.

Sofra, dilei yerine gelmi bir kadn tarafndan düzenlenir. Daha çok aban erif ay içinde yaplr.Sofraya komu ve akraba kadnlar çarlr. Sofra açlmadan önce, iki rekat namaz klnr.Namazdan sonra Kur’an- Kerim’in 19.Suresi olan Meryem Suresi okunur.

Zekeriya Sofras, adn Zekeriya Peygamber’den alr. Sofrann özellii ise, namaz klnp Kur’an okununcaya ve sofraya adak mumu dikilinceye kadar, katlanlarn birbirleriyle konumamalardr. Yani, susmak ve konumamak, sofrann balca kurallarndandr. Bu nedenle davete çocuklar götürmezler. Zekeriya sofrasnn bir dier özellii, sofrada 41 çeit yiyecein bulunmas zorunluluudur. Eer sofra iki kii tarafndan düzenlenirse 82 çeit taban olmas gerekmektedir. Sofraya katlanlar bu 41 çeit yiyecekten tadarlar.

Sofrann ortasnda, ada yerine gelmi olan ve sofray düzenleyen kadnn diktii mum, sonuna kadar yank durur. Bu mumun yanna, davete gelenler ve adak dileyenler de birer mum dikerler. Bunlar, “Eer muradm olursa gelecek yl aban aynda böyle bir sofra kurmay” ya da “Böyle bir Zekeriya sofras kurmay adyorum” derler. Diledikleri niyet saysna göre de mum dikerler.

Bazlar, Zekeriya Sofras’nn dinle ilgili olmadn söylenir. Fakat, namaz klnmas, Kur’an- Kerim okunmas, dua yaplmas gibi uygulamalar, konunun dinsel yönünü göstermektedir. Sofraya mum yakmak ise dinsel esaslara uymamaktadr. Daha çok eski ritüellerin yeni dini inanlarla bütünletii bir sentez gibidir. Bir Zekeriya Sofras`nda bulunmas gerekenler ise aada sralanmtr:

1)Antep fst , 2)Fndk , 3)Sar leblebi , 4)Kuru üzüm , 5)Beyaz leblebi , 6)Kuru erik , 7)Dut kurusu , 8)Yerfst , 9) Pestil , 10) Kuru incir , 11)eker, 12)Portakal , 13)Mandalina , 14) Ayva ,15) Armut ,16)Muz , 17)Kestane , 18)Hurma , 19)Ceviz içi , 20)Damla sakz , 21)Vine kurusu , 22)Kesme eker , 23)Çikolata ,24)Tepsi börei , 25)Sigara börei , 26)Zeytinyal dolma , 27)Kuru köfte , 28)Patates salatas , 29)Patates kzartmas , 30)Turu, 31)Bisküvi , 32)Maydanoz , 33)Tere , 34)Roka , 35)Marul , 36)Salatalk , 37)Taze soan , 38)Havuç salatas , 39)Domates , 40)Tuz , 41)Çörekotu

Bolluk Bereket'in makalesini siz de AddThis eklentimiz ile paylan:
 

Yorum Ekleyin